Wat is een AI-hallucinatie?
Een AI-hallucinatie is een bewering van een AI-model die zelfverzekerd en geloofwaardig klinkt, maar onjuist of verzonnen is. Denk aan een verkeerde prijs, een functie die je product nooit had, een citaat dat niemand heeft uitgesproken of een bronlink die niet bestaat.
Hallucinaties ontstaan doordat een large language model tekst voorspelt die aannemelijk klinkt, in plaats van feiten op te zoeken in een database. Is de informatie over een onderwerp mager, verouderd of tegenstrijdig, dan vult het model het gat met iets dat in het patroon past. Kleinere merken, nieuwe producten en details die veranderd zijn na de knowledge cutoff van het model lopen het meeste risico.
Zoeken op het web verkleint het probleem, maar lost het niet op. Een AI-assistent kan een bron nog steeds verkeerd lezen, twee bedrijven met een vergelijkbare naam door elkaar halen of feiten combineren uit pagina's die elkaar tegenspreken.
Waarom AI-hallucinaties belangrijk zijn voor jouw merk
Voor een koper voelt een AI-antwoord vaak als een neutrale samenvatting. Staat erin dat je software een koppeling mist die je wel hebt, of noemt het een oude prijs, dan verlies je misschien een deal zonder ooit te weten waarom. En de fout herhaalt zich: iedereen die een vergelijkbare vraag stelt, kan hetzelfde foute antwoord krijgen.
Hallucinaties raken ook het sentiment. Een verzonnen rechtszaak is het ergste scenario, maar ook kleine fouten over retourneren, levertijden of de bereikbaarheid van je klantenservice laten je merk onbetrouwbaar lijken naast concurrenten die wel correct beschreven worden.
Zo spoor je AI-hallucinaties op en los je ze op
Test de vragen die kopers stellen. Stel prompts over je prijzen, functies, voorwaarden en vergelijkingen bij meerdere AI-assistenten en noteer elke feitelijke fout.
Zoek de bron. Verwijst het antwoord naar een pagina, check die dan. Verouderde reviews, oude persberichten en vermeldingen in bedrijvengidsen zijn vaak de boosdoener.
Corrigeer bij de bron. Werk je eigen pagina's bij, vraag derden om oude informatie aan te passen en houd feiten overal gelijk: op je site, in je profielen en in bedrijvengidsen.
Publiceer heldere feiten. Een duidelijke FAQ, prijspagina en bedrijfspagina, plus schema markup, geven AI-assistenten die op het web zoeken correct materiaal voor grounding van hun antwoorden.
Blijf meten. Antwoorden op basis van zoekresultaten kunnen veranderen zodra pagina's opnieuw gecrawld zijn. Antwoorden uit het geheugen van een model veranderen soms pas met een nieuwe modelversie.
Trackbase voert je prompts dagelijks uit bij 11 AI-modellen, zodat je foute beweringen vroeg ziet. In onze gids over rechtzetten wat AI verkeerd zegt over je merk lees je de volledige aanpak.
Voorbeelden van AI-hallucinaties
Een AI-assistent vertelt dat een B2B-softwareleverancier voor salarisadministratie geen mobiele app heeft, terwijl die app vorig jaar is gelanceerd.
Volgens een AI-antwoord biedt een Nederlandse fietsenwebshop 60 dagen gratis retourneren aan, terwijl de shop in werkelijkheid 30 dagen hanteert.
Een accountantskantoor in Utrecht wordt verward met een kantoor met een vergelijkbare naam in België, inclusief het verkeerde adres en andere diensten.
Een AI-assistent haalt een "brancherapport uit 2024" aan waarin een marketingbureau op nummer één staat, maar het rapport en de URL bestaan niet.
Veelgestelde vragen
Waarom verzint ChatGPT dingen over mijn bedrijf?
ChatGPT en andere AI-assistenten genereren het antwoord dat het meest waarschijnlijk klinkt, op basis van patronen die ze hebben geleerd. Is er weinig, verouderde of tegenstrijdige informatie over je bedrijf, dan vult het model de gaten met aannemelijke gokken. Heldere, consistente feiten op je eigen site en op betrouwbare externe bronnen helpen, zeker als het model eerst op het web zoekt.
Kan ik een AI-hallucinatie melden?
De meeste AI-assistenten laten gebruikers een antwoord beoordelen of als fout markeren, bijvoorbeeld met een duim omlaag. Een directe manier voor merken om een model te corrigeren is er meestal niet. De praktische route is de informatie aanpassen waar het model op leunt: je eigen pagina's, vermeldingen bij derden en verouderde artikelen. Test daarna of het antwoord verbetert.
Voorkomt zoeken op het web AI-hallucinaties?
Het vermindert ze, maar voorkomt ze niet. Als een antwoord gebaseerd is op opgehaalde pagina's, heeft het model actuele feiten om mee te werken. Toch kan het een bron verkeerd lezen, details van verschillende bedrijven mengen of op een verouderde pagina leunen. Check dus ook de antwoorden van AI-assistenten die op het web zoeken, niet alleen die van modellen die uit hun geheugen antwoorden.